بشنوید یا بخوانید
در دل کویر مرکزی ایران، جایی که زمین زیر آفتاب سوزان در سکوت فرو رفته، ناگهان شکافی عمیق و شگفتانگیز پدیدار میشود که گویی طبیعت با صبر و حوصله آن را حکاکی کرده است. تنگه ظلمات، در جنوب شرقی پارک ملی کویر و نزدیک به گرمسار در استان سمنان، یکی از آن جاذبههای بکری است که هنوز از نگاههای بسیاری پنهان مانده. دیوارههای بلند، سنگهای رنگارنگ و فضایی که گاه وهمانگیز و گاه آرامشبخش است، این تنگه را به مقصدی خاص برای کویرنوردان و عاشقان طبیعت تبدیل کرده. اگر دلتان میخواهد گوشهای از عجایب زمین را ببینید، تنگه ظلمات شما را به سفری بیمانند دعوت میکند.
این تنگه، که حدود ۲ کیلومتر در دل کویر کشیده شده، از شمال با دیوارههای کوتاه شروع میشود و هرچه به جنوب پیش میروید، دیوارهها بلندتر میشوند تا به ۳۰ متر برسند. همین سایههای عمیق و خنکی که در بخشهایی از تنگه ایجاد میشود، نام «ظلمات» را به آن داده است. وقتی وارد میشوید، تختهسنگی غولآسا که میان دیوارهها معلق مانده، نگاهتان را میدزدد. سنگهای رنگین و خاکهای متنوع، ردپای فرسایش باد و آب را نشان میدهند و شما را به میلیونها سال پیش میبرند. دو مسیر در تنگه پیش رویتان است: یکی فرعی، که ۲۰۰ متر شما را به بالای تپهای با چشمانداز کویر میرساند، و دیگری اصلی، که با پیچوخمهایش شما را به قلب این شگفتی میکشاند.
تنگه ظلمات فقط یک مسیر طبیعتگردی نیست؛ اینجا جایی است که میتوانید هیجان کویر را با آرامش دیوارههای خنک و نسیم ملایمش ترکیب کنید. عکاسان عاشق نور و سایههایی میشوند که از روزنههای سنگها میتابد و آسمان شب کویر، با ستارههای درخشانش، جادویی وصفناپذیر است. در مسیر، به «فسیلآباد» میرسید؛ منطقهای پر از صدفهای دوکفهای که یادگار دریایی باستانی در دل کویر است و حس کنجکاویتان را برمیانگیزد.
تنگه ظلمات در منطقهای کویری قرار دارد و هر فصل حالوهوای خودش را به همراه میآورد:
• بهار (اواخر اسفند تا اواسط خرداد): آبوهوای دلپذیر و طبیعت بیدار، بهترین زمان برای پیادهروی در تنگه. فقط مراقب بارانهای گاهبهگاه باشید که زمین را لغزنده میکند.
• تابستان (اواخر خرداد تا اواسط شهریور): گرمای کویر طاقتفرساست (بالای ۴۰ درجه)، اما داخل تنگه خنک میماند. صبح زود یا عصر را انتخاب کنید.
• پاییز (اواسط شهریور تا اواخر آبان): دمای معتدل و رنگهای گرم کویر، این فصل را ایدهآل میکند. بارشها ممکن است گهگاه مزاحم شوند.
• زمستان (اواخر آبان تا اواسط اسفند): سرمای شبها شدید است، اما روزها سکوت کویر عمیقتر و دلانگیزتر میشود.
بهترین انتخاب: بهار و پاییز، وقتی طبیعت و آبوهوا با شما مهربانترند.
سفر به تنگه ظلمات از گرمسار آغاز میشود:
۱. از گرمسار به سمت جنوب بروید و پس از حدود ۲ ساعت رانندگی در شورهزارها، به کاروانسرای قصر بهرام برسید؛ بنایی تاریخی از دوران ساسانی که در دوره صفوی بازسازی شده.
۲. از آنجا، ۳ ساعت دیگر با خودروی کویرنورد به سمت فسیلآباد حرکت کنید.
۳. پیش از فسیلآباد، جاده شط را دنبال کنید و پس از ۱۰ کیلومتر، تنگه ظلمات پیش چشمتان ظاهر میشود.
مسیرهای دیگر:
• از ورامین: پیشوا، راهآهن قلعه بلند، قصر بهرام، سفیدآب.
• از کاشان: آران و بیدگل، مرنجاب، سفیدآب یا ابوزیدآباد، قلعه کرشاهی، سفیدآب.
سپس از محیطبانی سفیدآب به ملکآباد و جاده شط بروید.
• آب، کلاه آفتابی، کرم ضدآفتاب، لباس خنک برای روز و گرم برای شب همراه ببرید.
• هرگز تنها نروید؛ راهنما یا گروهی مطمئن همراهتان باشد.
• قطبنما یا GPS داشته باشید تا در کویر گم نشوید.
• شبها پیمایش نکنید؛ حیوانات وحشی مثل گرگ و کفتار در کمیناند.
• پیش از سفر، آبوهوا را چک کنید؛ باران زمین را لجنی و خطرناک میکند.
• زباله نریزید و طبیعت را همانطور بکر نگه دارید.
در اطراف تنگه، میتوانید از کویر مرنجاب، صحرای ریگ جن با تپههای شنی، جزیره سرگردانی، قلعه کرشاهی و کاروانسرای قصر بهرام دیدن کنید. پارک ملی کویر هم با حیواناتی مثل یوزپلنگ و پلنگ ایرانی، برای طبیعتدوستان گنجی واقعی است.
برای لذت بیشتر، شب را در مهمانسرای پارک ملی کویر بگذرانید. هزینهها مناسب است و صبح زود میتوانید تنگه را کاوش کنید. آسمان شب کویر، با ستارههایی که انگار دستتان به آنها میرسد، ارزش یک شب اقامت را دارد.
تنگه ظلمات گرمسار، جایی است که کویر با تمام رمز و رازش خودنمایی میکند. از دیوارههای بلند و سنگهای رنگین تا سکوت عمیق و نسیم خنکش، این تنگه شما را به سفری در دل طبیعت بکر میبرد. پس آماده شوید، با یک راهنما همراه شوید و این گوشه شگفتانگیز از استان سمنان را کشف کنید؛ جایی که طبیعت، داستانی میلیونساله را برایتان روایت میکند!
اگر این پرسش را دارید که گرمسار کجا بریم و یا جاهای دیدنی گرمسار کجاست با کومشبان همراه باشد.
غار نمکی گرمسار
پارک ملی کویر
کویر ریگ جن
کاروانسرای قصر بهرام
قلعه استاناوند ناروهه
قله کلرز گرمسار
خانه تاریخی باقریها
آب انبار گرمسار
قلعه پاده
باغ موزه علم و صنعت، کارخانه پنبه گرمسار
دریاچه نمک گرمسار
منطقه گردشگری بهورد
پرسشهای متداول
توصیه مهم برای سفر به تنگه ظلمات گرمسار
مسیر ناهموار است، پس خودروی شاسیبلند یا دو دیفرانسیل و راهنمای محلی ضروری است. مجوز ورود به پارک ملی کویر را هم از سازمان محیط زیست بگیرید.
