بشنوید یا بخوانید
در جنوب گرمسار، جایی که کویر مرکزی با دریاچه نمک، ریگ جن و کوههای کمارتفاع احاطه شده، یکی از بزرگترین و بکرترین ذخیرهگاههای زیستکره جهان پنهان است: پارک ملی کویر. این شبهجزیره ۶۷۰ هزار هکتاری (۴۲۰ هزار هکتار پارک ملی + ۲۵۰ هزار هکتار منطقه حفاظتشده) که بیشترش در استان سمنان و بخشهایی در تهران، قم و اصفهان قرار دارد، از سال ۱۳۴۳ تحت حفاظت بوده و از ۱۳۵۵ به پارک ملی ارتقا یافته است. تنها پارک ملی ایران که هیچ سکونتگاه انسانی، معدن یا چرای دام در آن وجود ندارد؛ جایی که روزگاری «آفریقای کوچک» و «سرنگتی ایران» نامیده میشد و هنوز هم نمایشگاهی زنده از حیاتوحش بیابانی ایران است.
اینجا آخرین پناهگاه گونههای در خطر ایران است:
– پستانداران: ۳۴ گونه شامل پلنگ ایرانی، گربه شنی، کفتار راهراه، سیاهگوش، جبیر (بیشترین جمعیت ایران)، کل و بز، قوچ و میش، گرگ، روباه شنی. یوزپلنگ آسیایی آخرین بار ۱۳۹۳ دیده شد و احتمالاً منقرض شده، اما گورخر ایرانی پس از انقراض کامل در ۱۳۶۳، از ۱۳۹۷ دوباره احیا شده و اکنون گلههایی در آن میجولند.
– پرندگان: ۱۵۵ گونه از جمله هوبره، عقاب طلایی، شاهین، فلامینگو و غازهای مهاجر زمستانی.
– گیاهان: ۳۵۵ گونه (۲۰ بومی)؛ درمنه، کاروانکش، گز، گرگتیغ، بادام کوهی و شیرخشت که با خار و برگهای کوچک، در برابر شوری و خشکی مقاومت کردهاند.
– چشمهها: سفیدآب، سیاهکوه، آبشار نمکی؛ تنها نقاط سبز در این دریای خشک.
– دریاچه نمک: مثلثی ۲۵۰۰ کیلومترمربعی با پلیگونهای سفید و غروبهای نارنجی افسانهای.
چون اینجا سافاری واقعی ایران است. ردیابی گورخر و جبیر، تماشای پلنگ در کوههای سیاهکوه، عکاسی از کاروانسراهای شاه عباسی (قصر بهرام، عینالرشید، دیرگچین)، پیادهروی در تنگه ظلمات، کاوش دره فسیلها، آفرود در تپههای مریخی، و شبی که آسمان آنقدر تاریک است که راه شیری با دست قابل لمس به نظر میرسد. تنها ۲۰ محیطبان از این گنجینه حفاظت میکنند؛ پس سفر شما، حمایت از آخرین زیستگاه حیاتوحش کویری ایران است.
– پاییز (آبان تا آذر): بهترین؛ هوا معتدل، حیاتوحش فعال
– زمستان (دی تا اسفند): خنک، پرندگان مهاجر، گاهی برف سبک
– بهار (فروردین تا اردیبهشت): طبیعت زنده، گلهای وحشی
– تابستان: فقط صبح خیلی زود یا عصر؛ گرمای بالای ۴۵ درجه
بهترین انتخاب: آبانماه؛ وقتی کویر نفس راحتی میکشد.
ورود فقط با مجوز محیط زیست سمنان و راهنما:
۱. ورامین → پیشوا → قلعه بلند → مبارکیه (بهترین مسیر)
۲. گرمسار → جاده سنگفرش → سیاهکوه
۳. مرنجاب → سفیدآب (۵۰ کیلومتر)
۴. کاشان → آران و بیدگل → سفیدآب
توصیه: خودروی آفرود، بنزین و آب اضافه، تور معتبر.
– مجوز ورود و اقامت ضروری (دانشجو/دانشآموز نیمبها)
– آب حداقل ۵ لیتر به ازای هر نفر در روز
– کلاه، عینک، کرم ضدآفتاب، لباس گرم شب، کیسهخواب
– اقامت فقط در مهمانسرای قصر بهرام مجاز
– زباله نریزید، آتش محدود، مزاحم حیات وحش نشوید
– از مار و عقرب دوری کنید اما آنها را نکشید
– دوربین و تلسکوپ برای رصد حیاتوحش و ستاره فراموش نشود
– کاروانسرای قصر بهرام و عینالرشید
– جاده سنگفرش شاه عباسی
– تنگه ظلمات، دره فسیلها، تپههای مریخی
– دریاچه نمک و چشمههای سفیدآب، سیاهکوه، آبشار نمکی
– مهمانسرای قصر بهرام (بهترین تجربه)
– کمپینگ مجاز در محدوده قصر بهرام
– گرمسار یا پیشوا برای اقامت راحتتر
– قبل و بعد ریگ جن: اقامتگاههای بومگردی جندق و انارک
– در خود ریگ جن: فقط کمپینگ با تجهیزات کامل (چادر، کیسهخواب، اجاق)
پارک ملی کویر آخرین پناهگاه حیاتوحش بیابان ایران است؛ جایی که گورخر میدود، جبیر زیر آفتاب میچرخد و شبها ستارهها روی شنها مینشینند. اینجا نه فقط یک پارک، بلکه تکهای از کره زمین است که هنوز وحشی و آزاد مانده. مجوز بگیرید، با تور بیایید و یک شب را در این سرنگتی کوچک ایران بمانید؛ جایی که هر ردپا، هر نسیم و هر ستاره، قصهای از مقاومت زندگی در برابر کویر دارد.
اگر این پرسش را دارید که گرمسار کجا بریم و یا جاهای دیدنی گرمسار کجاست با کومشبان همراه باشد.
غار نمکی گرمسار
کویر ریگ جن
کاروانسرای قصر بهرام
قلعه استاناوند ناروهه
قله کلرز گرمسار
خانه تاریخی باقریها
تنگه ظلمات گرمسار
آب انبار گرمسار
قلعه پاده
باغ موزه علم و صنعت، کارخانه پنبه گرمسار
دریاچه نمک گرمسار
منطقه گردشگری بهورد
پرسشهای متداول
نکات حیاتی برای سفر به پارک ملی کویر
- مجوز ورود و اقامت ضروری (دانشجو/دانشآموز نیمبها) - آب حداقل ۵ لیتر به ازای هر نفر در روز - کلاه، عینک، کرم ضدآفتاب، لباس گرم شب، کیسهخواب - اقامت فقط در مهمانسرای قصر بهرام مجاز - زباله نریزید، آتش محدود، حیاتوحش را مزاحم نشوید - از مار و عقرب دوری کنید اما آنها را نکشید - دوربین و تلسکوپ برای رصد حیاتوحش و ستاره فراموش نشود




