بشنوید یا بخوانید
در قلب کویر مرکزی، جایی که نقشههای قدیمی حتی جرئت نام بردن از آن را نداشتند، دریایی از شنهای روان زیر آفتاب سوزان کشیده شده که به ریگ جن معروف است؛ «ریگ» یعنی شن روان و «جن» یعنی پنهان و نامرئی. این کویر ۳۸۰۰ کیلومتری، در جنوب سمنان، شرق دریاچه نمک، شمال انارک و غرب جندق، سالها برای کاروانیان ممنوعه بود؛ نه چشمهای، نه چاهی، نه راهی. تپههای بلند برخانی، باتلاقهای نمکی مرگبار، گرمای آتشین روز و سرمای استخوانسوز شب، صدایی که باد از تپهها درمیآورد و «گریه سنگ» در شبهای سرد، همه دست به دست هم داده بودند تا مردم بومی بگویند: «اینجا سرزمین جنهاست». اما ریگ جن دیگر فقط افسانه نیست؛ امروز یکی از خیرهکنندهترین مقصدهای کویرنوردی ایران است؛ جایی که فقط شجاعترینها جرئت قدم گذاشتن در آن را دارند.
ریگ جن سومین ریگ بزرگ ایران است؛ دریایی از شنهای مخملی که با هر وزش باد شکل عوض میکنند. تپههای هرمی، برخانهای بلند، دمریگ در جنوب شرقی، باتلاقهایی که یک لحظه آدم را میبلعند، و هیچ نشانهای از حیات گیاهی جز چند بوته خار در حاشیه. اینجا هیچ عارضه طبیعی برای جهتیابی نیست؛ چشم که ببندید و یک دور بچرخید، دیگر نمیدانید از کجا آمدهاید. باد غالب از غرب به شرق میوزد و شیب تند تپهها را در سمت شرقی میسازد؛ به همین دلیل عبور از شرق به غرب یکی از سختترین چالشهای کویرنوردی ایران است.
چون اینجا دیگر فقط کویر نیست؛ یک ماجراجویی واقعی است. رد زدن روی شنهای نرم و داغ، بالا رفتن از تپههای بلند و سر خوردن از شیبهای تند (سندبوردینگ طبیعی)، دیدن کوه دماوند از شمال کویر در روزهای صاف، و شبهایی که آسمان آنقدر پرستاره است که انگار ستارهها روی شنها ریختهاند. ریگ جن جایی است که افسانه و واقعیت در هم میآمیزند؛ جایی که دیگر کسی گم نمیشود، اما هنوز هم حس «فتح یک سرزمین ممنوعه» را به شما میدهد.
– اوایل آبان تا اواخر فروردین: تنها پنجره امن
– پاییز (مهر و آبان): بهترین زمان؛ هوا خنک، باد ملایم، آسمان شفاف
– زمستان: سرد اما قابل تحمل؛ فقط هواشناسی را چک کنید
– بهار تا اوایل اردیبهشت: هنوز خنک و زیبا
– تابستان: غیرممکن؛ دمای بالای ۵۰ درجه
بهترین انتخاب: آبانماه؛ وقتی کویر نه خیلی سرد است و نه خیلی گرم.
دو مسیر اصلی (هر دو سخت و خطرناک. بدون تور و راهنما نروید):
۱. مسیر جندق (کلاسیک و ۱۰۰۰ کیلومتری):
تهران → جندق (۱۷۰ км) → غرب جندق → رودخانه عریض → تپههای کمارتفاع → دور زدن باتلاقهای جنوبی → شمال غربی → دیدن دماوند → رودخانه خشک نخجیر → پاسگاه ملکآباد.
۲. مسیر امنتر (۷۰ کیلومتر جاده جدید):
گرمسار → پارک ملی کویر (با مجوز محیط زیست) → جاده سنگفرش ملکآباد → ورود به ریگ جن از شمال شرقی.
توصیه: مسیر دوم امنتر است. مجوز محیط زیست، خودروی دو دیفرانسیل، راهنمای محلی و تور معتبر ضروری.
– هرگز تنها یا بدون تور نروید — آمار گمشدگان و فوتشدگان شوخیبردار نیست
– حداقل ۴ روز، بهتر است برای ۱۰ روز آب و غذا ببرید
– ،قطبنما،GPS، پاوربانک، ثبت نقاط مسیر
– خودرو آفرود، بنزین اضافه، بیل، تخته برای باتلاق
– لباس روشن آستینبلند، کلاه نقابدار، لباس گرم شب، کیسهخواب
– از باتلاقهای نمکی دوری کنید، یک قدم اشتباه = مرگ
– شب آتش روشن نکنید مگر ضروری (جذب عقرب)
– زباله نریزید؛ ریگ جن هنوز پاک است
– روستای انارک و قلعه تاریخیاش
– آبگرم ورتون (حوض مراد) — چشمههای درمانی صفوی
– روستای عشین — خانههای کاهگلی و کاروانسرای تاریخی
– پارک ملی کویر — برای ادامه ماجراجویی
در سفر به ریگ جن کجا بمانیم؟
– قبل و بعد ریگ جن: اقامتگاههای بومگردی جندق و انارک
– در خود ریگ جن: فقط کمپینگ با تجهیزات کامل (چادر، کیسهخواب، اجاق)
– قبل و بعد ریگ جن: اقامتگاههای بومگردی جندق و انارک
– در خود ریگ جن: فقط کمپینگ با تجهیزات کامل (چادر، کیسهخواب، اجاق)
ریگ جن دیگر فقط یک اسم ترسناک در نقشههای قدیمی نیست؛ دریایی از شن است که با هر نسیم شکل عوض میکند، باتلاقهایی که هنوز هم مرگبارند، و شبی که ستارهها آنقدر نزدیکاند که انگار میتوانید لمسشان کنید. اینجا «مثلث برمودای ایران» بود، اما امروز یکی از خیرهکنندهترین مقصدهای کویرنوردی جهان است، به شرطی که با احترام، تجهیزات کامل و راهنما بیایید. کولهتان را ببندید، مجوز بگیرید و به دل این سرزمین ممنوعه سابق قدم بگذارید؛ ریگ جن منتظر شماست تا ثابت کنید انسان هنوز هم میتواند بر کویر غلبه کند!
اگر این پرسش را دارید که گرمسار کجا بریم و یا جاهای دیدنی گرمسار کجاست با کومشبان همراه باشد.
غار نمکی گرمسار
پارک ملی کویر
کاروانسرای قصر بهرام
قلعه استاناوند ناروهه
قله کلرز گرمسار
خانه تاریخی باقریها
تنگه ظلمات گرمسار
آب انبار گرمسار
قلعه پاده
باغ موزه علم و صنعت، کارخانه پنبه گرمسار
دریاچه نمک گرمسار
منطقه گردشگری بهورد
پرسشهای متداول
نکات حیاتی برای زنده ماندن در ریگ جن
هرگز تنها یا بدون تور نروید — آمار گمشدگان و فوتشدگان شوخیبردار نیست - حداقل ۴ روز، بهتر است برای ۱۰ روز آب و غذا ببرید - ،قطبنما،GPS، پاوربانک، ثبت نقاط مسیر - خودرو آفرود، بنزین اضافه، بیل، تخته برای باتلاق - لباس روشن آستینبلند، کلاه نقابدار، لباس گرم شب، کیسهخواب - از باتلاقهای نمکی دوری کنید، یک قدم اشتباه = مرگ - شب آتش روشن نکنید مگر ضروری (جذب عقرب) - زباله نریزید؛ ریگ جن هنوز پاک است




