قلعه استاناوند ناروهه
بشنوید یا بخوانید
در ۲۰ کیلومتری شمال شرق گرمسار، جایی که دامنههای جنوبی البرز با دره حبلهرود پیوند میخورند، قلعهای باستانی بر فراز تپهای بلند ایستاده که گویی هنوز نگهبان اسرار گذشته است. قلعه استاناوند ناروهه، در روستای ناروهه از توابع گرمسار در ایالت کومش (استان سمنان)، یادگاری از دوران اسماعیلیان است که با برجها و باروهایش، داستانهایی از روزگاران دور را زمزمه میکند. این دژ تاریخی که در سال ۱۳۸۱ با شماره ۵۸۰۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده، شاید امروز تنها خرابههایی از شکوه پیشینش باقی مانده باشد، اما همچنان دعوتنامهای است برای سفر به عمق تاریخ و تماشای عظمت معماری ایرانی.
قلعه استاناوند نه فقط یک بنا، بلکه یک پایگاه استراتژیک بوده است. بر بلندای کوهی در منطقه بنکوه، این دژ با دیدبانی دره حبلهرود و مسیر قدیمی گرمسار به مازندران، نقشی کلیدی در دفاع و نظارت داشته. دیوارههای بلند و برجهای دیدهبانیاش، که از سنگ لاشه، خشت و ساروج ساخته شدهاند، طوری طراحی شدهاند که دسترسی به آن را برای دشمنان تقریباً غیرممکن میکردند. موقعیتش در تلاقی درهها و ناهمواریهای طبیعی، آن را به قلعهای تسخیرناپذیر تبدیل کرده بود که در طول قرنها، از جمله در زمان اسماعیلیان و حتی تا دوره صفویه، بارها مرمت و مورد استفاده قرار گرفت.
اینجا جایی است که تاریخ با طبیعت در هم آمیخته. ایستادن بر باروهای قلعه و تماشای پهنای دره حبلهرود، حس قدرت و تسلطی را به شما میدهد که نگهبانان روزگار قدیم تجربه میکردند. بقایای اتاقها، آبانبارها و انبارهای داخل قلعه، شما را به زندگی روزمره ساکنانش در دوران اسماعیلیان میبرد؛ زمانی که این دژ نهتنها پناهگاه نظامی، بلکه مرکزی برای فعالیتهای مذهبی و اجتماعی بود. سفالینههای پراکنده از قرون ششم تا دهم هجری هم گواهی بر قدمت طولانی این مکان هستند.
قلعه استاناوند در منطقهای کوهستانی و نزدیک به حاشیه کویر قرار دارد و هر فصل حالوهوای خودش را دارد:
– بهار (اواخر اسفند تا اواسط خرداد): هوای مطبوع و طبیعت سرسبز اطراف، ایدهآل برای پیادهروی و بازدید.
– تابستان (اواخر خرداد تا اواسط شهریور): گرمای روز شدید است، اما صبح زود و عصرها دلپذیر میشود.
– پاییز (اواسط شهریور تا اواخر آبان): آبوهوای خنک و رنگهای گرم طبیعت، تجربهای آرامشبخش.
– زمستان (اواخر آبان تا اواسط اسفند): سرمای کوهستان تند است، ولی سکوت و چشمانداز برفی جذابیت خاص خودش را دارد.
بهترین انتخاب: بهار و پاییز، وقتی طبیعت و آبوهوا دست در دست هم میدهند.
از گرمسار شروع کنید:
-پس از ۲۰ کیلومتر، به منطقه بنکوه و روستای ناروهه برسید.
– از روستا، مسیر مشخصی شما را به پای تپهای میرساند که قلعه بر آن استوار است.
توصیه: دسترسی به بالای قلعه بهدلیل شیب تند و ناهمواریها کمی دشوار است، پس کفش مناسب و آمادگی بدنی لازم است. خودروی شخصی بهترین گزینه برای رسیدن به روستاست.
نکات کلیدی برای سفر
– آب و خوراکی همراه ببرید؛ امکانات رفاهی در نزدیکی قلعه نیست.
– کفش راحت و لباس مناسب فصل (گرم برای زمستان، خنک برای تابستان) ضروری است.
– دوربین عکاسی فراموش نشود؛ چشماندازها نفسگیرند.
– بهدلیل شیب تند و بقایای خرابشده، با احتیاط حرکت کنید.
– طبیعت و تاریخ را حفظ کنید و زبالهای به جا نگذارید.
قلعه استاناوند گرمسار، با دیوارهای بلند و برجهای خاموشش، شما را به سفری در زمان میبرد؛ از روزهایی که نگهبانانش بر دره حبلهرود چشم میدوختند تا امروز که خرابههایش همچنان قصهگوی تاریخاند. این دژ تسخیرناپذیر، که زمانی کلید مازندران و دروازه کوهستان بود، حالا منتظر شماست تا با هر قدم، گوشهای از عظمت گذشته ایران را لمس کنید. پس به گرمسار بیایید و این گنجینه تاریخی را از نزدیک ببینید؛ جایی که هر سنگش، داستانی برای گفتن دارد!
اگر این پرسش را دارید که گرمسار کجا بریم و یا جاهای دیدنی گرمسار کجاست با کومشبان همراه باشد.
غار نمکی گرمسار
پارک ملی کویر
کویر ریگ جن
کاروانسرای قصر بهرام
قله کلرز گرمسار
خانه تاریخی باقریها
تنگه ظلمات گرمسار
آب انبار گرمسار
قلعه پاده
باغ موزه علم و صنعت، کارخانه پنبه گرمسار
دریاچه نمک گرمسار
منطقه گردشگری بهورد
پرسشهای متداول
برای بازدید قلعه استاناوند ناروهه کجا بمانیم؟
برای اقامت، میتوانید به گرمسار برگردید و در هتلها یا اقامتگاههای آنجا ساکن شوید. اگر قصد کمپینگ دارید، اطراف روستای ناروهه با طبیعت بکرش انتخاب خوبی است، به شرطی که تجهیزات کامل همراه داشته باشید.
